Dom Icchaka Hersza Jahrmana

Drewniany dom sfinansował Icchak Hersz Jahrman, a wybudowany została w 1880 roku. Jak pozostałych 30 innych drewnianych budynków ulicy Ząbkowskiej, i ten spłonął w wielkim pożarze w 1868 roku. Z pierwotnego wystroju fasady zachowały się jedynie oryginalne, zdobione balkony. Pozostałe dekoracje zostały zrekonstruowane w 2005 roku, w akcji „rewitalizacji ulicy Ząbkowskiej”.

Murowana, jednopiętrowa wersja budynku powstała po 1868 roku. Drugie piętro dobudowano dopiero po wojnie.
Na parterze budynku, w jego oficynie, Icchak Hersz Jahrman stworzył tradycyjny żydowski dom modlitewny – tzw. „bejt midrasz” (przed wojną w samej Warszawie istniało ponad 400 takich miejsc). Sala ta została całkowicie zniszczona podczas okupacji niemieckiej, a potem otwarto tam zakład stolarski, który funkcjonował do roku 2000. Do dnia dzisiejszego nie zachowało się nic z oryginalnego zewnętrznego charakteru i przeznaczenia kamienicy.

Podczas rewitalizacji ulicy Ząbkowskiej w 2000 roku dokonano tam ciekawego odkrycia malowideł synagogalnych. Są to drugie na Mazowszu tego typu malowidła, które zachowały się po wojnie. Członek Zespołu Opiekunów Kulturowego Dziedzictwa Warszawy Janusz Sujecki (jeden z organizatorów akcji rewitalizacyjnej) odkrył tam także pozostałości polichromii, która zachowała się na ścianach i na suficie.
Po tym odkryciu lokal został wycofany z użytku na prośbę Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie. Naoczny świadek potwierdza, że miejsce to było uczęszczane przez grupy Ortodoksyjnych Żydów, którzy przychodzili tu w latach ’30 na modlitwę.
Sala modlitw znajduje się za kapliczką Maryi Panny w podwórzu. Prowadzi do niej okazała brama do następnego podwórka, w której są drzwi na klatkę schodową. Sala modlitw znajduje się na parterze. Dziś jej okna są zasłonięte okiennicami i niestety nie jest udostępniona dla zwiedzających.

Plany zorganizowania w tym miejscu biblioteki judaistycznej przez Fundację Cmentarza Żydowskiego „Gęsia” w 2002 roku niestety zostało zarzucone z powodu braku funduszy. Do dziś pomieszczenie nie jest użytkowane i nie ma planu jego zagospodarowania.

Lokalizacja na mapie:


Wyświetl większą mapę